6 prognoz George’a Friedman’a na najbliższe 100 lat, które już się sprawdziły.

W 2008 roku, głośnym echem odbiła się premiera książki „Następne sto lat” Georga Friedmana. Amerykanin w swoich odważnych analizach próbował przewidzieć 100 lat geopolitycznych wydarzeń na świecie. W jego wizji przyszłości, Polska ukazuje się, jako regionalne mocarstwo sięgające swoimi wpływami od morza Bałtyckiego do morza Czarnego.

Jak pamiętamy rok 2008 był rokiem wojny Rosyjsko–Gruzińskiej a także początkiem największego kryzysu ekonomicznego w XXI wieku. 7 lat temu przyszłość zapowiadała się bardzo niepewnie. Sam zadałem sobie pytanie, jak można podjąć się przewidywania nie 10, 20 ale 100 lat z przyszłości i to w momencie, w którym większość ekspertów zajmujących się gospodarką nie przewidziała kryzysu. Właśnie, dlatego kupiłem książkę Friedmana.

Zafascynowany sposobem przewidywania przyszłości szefa Stratforu, postanowiłem regularnie od 7 lat, co kilka miesięcy, sprawdzać napisane w 2008 roku prognozy. Ku mojemu zdziwieniu, większość głównych wydarzeń geopolitycznych do 2015 roku została trafnie przewidziana.

Oto 6 wydarzeń, które przewidział w swojej książce:

 

1. Kontynuacja Walki z Islamskim ekstremizmem – powstanie ISIS

 

Według szefa Stratfor’u, do 2020 roku Stany Zjednoczone wciąż będą prowadzić działania wojenne przeciwko islamskim ugrupowaniom terrorystycznym.

Friedman ocenia, że zawierucha oraz chaos, jaki powstał w świecie muzułmańskim jest skutkiem rozpadu związku radzieckiego, a dokładnie skutkiem wycofania dwóch głównym sił, które stabilizowały region – USA oraz ZSRR. Można to porównać do klasy 10 latków, z której wyszedł nauczyciel. Wyobraźcie sobie bandę niesfornych dzieci pozostawionych na chwile bez opieki. Tak wygląda obecnie bliski wschód.

W tych przewidywaniach przebija się główna opinia Friedmana mówiąca, że USA nie mają interesu aktywnego działania na bliskim wschodzie, dopóki w świecie arabskim nie wyrośnie potęga mogąca zagrozić mocarstwowej pozycji Ameryki. To właśnie obserwujemy, śmierć setek tysięcy cywili w wojnie w Syrii i Iraku, minimalne zaangażowanie USA w walce z ISIS (jedynie wsparcie powietrzne), to właśnie skutek tej polityki. Wg ich strategii im większy  chaos w świecie arabskim tym lepiej.

Dopóki muzułmanie walczą między sobą, Stany Zjednoczone wygrały swoją wojnę.George Friedman „Następne 100 lat. Prognoza na XXI wiek'

2. Wiosna Arabska

 

wiosna arabska fot Diariocritico de Venezuela

Serie powstań ludności przeciw władzy dyktatorskiej w świecie muzułmańskim zostały nazwane wiosną arabską. Zaliczają się do nich min: pokojowe manifestacje w Tunezji, wojna domowa w Libii i upadek Kadafiego, wojna domowa w Syrii, pacyfikacja demonstracji w Iranie, odsunięcie od władzy generała Mubaraka w Egipcie.

Zarzewiem wszystkich tych wydarzeń były 3 czynniki, które przewidział Friedman:

  • Demografia państw arabskich, czyli bardzo duża liczba młodych ludzi wchodząca na rynek pracy
  • Odsunięte w czasie skutki kryzysu ekonomicznego
  • Walka sił tradycjonalistycznych z nowymi ruchami w świecie Islamskim, walka o prawa kobiet ( min. ostanie wybory w Turcji – czyli przegrana Erdogana, który chciał z Turcji zrobić państwo islamskie )

 

3. Konfrontacja Japońsko – Chińska (kryzys ekonomiczny w Chinach )

 

Żołnierze Chińskiej Republiki Ludowej

Friedman przewidział Chiński kryzys gospodarczy, który już teraz możemy zaobserwować.

Możecie zapytać czy spadek wzrostu pkb z 8% do 6,9% jest już kryzysem.  Jest kilka przyczyn kryzysu, które wymienia Friedman a których symptomy obserwujemy teraz:

  • Ogromna korupcja
  • Kapitał źle inwestowany
  • Ukrywane długi

Do tego możemy również dodać bańkę na rynku nieruchomości – wystarczy pooglądać sobie zdjęcia miasta widma,  żeby przekonać się o tym jak źle lokowane są inwestycje w chinach. Kryzys gospodarczy prowadzi do niepokojów społecznych. Nie ma nic gorszego dla władzy niż groźba buntu ze strony obywateli. Jest jeden sposób, który zawsze działa w takich sytuacjach. To oczywiście podsycanie nastrojów nacjonalistycznych, które widzimy w obecnej sytuacji. Dla Chin, naturalnym wrogiem jest Japonia, zatem podsycanie wrogości i dążenie do konfrontacji jest tym, co ma pomóc odwrócić uwagę od kryzysu ekonomicznego w kraju. Przykłady konfrontacji: Spór o wyspę Senkaku, oraz budowa sztucznych wysp przez Chiny na morzu połudnowochińskim.


 

4. Odbudowa stref wpływów przez Rosję

Rosja długo nie mogła otrząsnąć się po upadku Związku Radzieckiego.

Według Friedmana Rosja ma żywotni interes w tym żeby mieć w swoich granicach Ukrainę.  Wejście Ukrainy do Nato oznacza dla Rosji katastrofę. Szef Stratfor’u przewidział, że po 2004 roku po powstaniu i upadku pomarańczowej rewolucji Rosja zrobi wszystko, żeby odzyskać kontrolę nad dawnym satelitą. Sami widzieliśmy, co stało się później, rządy Janukowycza skończyły się krwawą jatką na placu europejskim w Kijowie, po której musiał uciekać z kraju.

To, czego nie przewidział Friedman to zaangażowanie militarne. Amerykanin nie docenił europejskich aspiracji Ukraińców.

Rosja
Aneksja Krymu i obecna wojna w Donbasie są konsekwencjami nerwowej polityki Putina, która pcha Rosję w przepaść. Zrównanie z ziemią najbogatszego regionu Ukrainy Donbasu, spowodowało, że nawet mniejszość rosyjska mieszkająca w krajach Bałtyckich oraz na wschodzie Ukrainy odwróciła się od Matki Rosji. Nikt nie chce tracić swojego domu i narażać swojej rodziny na śmierć, a z tym wiąże się obecny konflikt, który miał być spacerkiem wyzwalającym kolejne regiony z pod „jarzma” Kijowa. Friedman uważał, że największy konflikt rozegra się w krajach nadbałtyckich, że będzie to konflikt, który rozbije jedność Nato i spowoduje wejście krajów Bałtyckich w strefę wpływów Moskwy. Obecnie widzimy że Rosja cały czas większość swojego potencjału militarnego, wywiadowczego i propagandowego kieruje w stronę Ukrainy.  


  5. Wojna na Ukrainie

Friedman przewidział aktywne działania wywiadu i propagandy Rosyjskiej mające destabilizować Ukrainę. Ucieczka marionetkowego prezydenta Janukowycza, spowodowała że Rosyjska strategia gwałtownie się zmieniła. Friedman w swojej książce pisze, że Rosja wszystkie swoje wojny wygrywała wielkością swojego terytorium. Bez Ukrainy, Rosja traci swój jedyny atut, ponieważ granica buforu automatycznie przesuwa się o 1300 km w kierunku granic Rosji (odległość między zachodnią a wschodnią granicą Ukrainy). Friedman przewidział również aktywizacje Rosyjskiej mniejszości i opłacanie jej przez Rosyjski wywiad.  W relacjach Rosja – Ukraina Szef Stratforu, przewidział wszystkie formy konfrontacji oprócz konfrontacji zbrojnej. Jednak jak wiem z słynnych słów pruskiego generała Carla von Clausewitz’a „Wojna jest jedynie kontynuacją polityki innymi środkami.” Dlatego uważam, że można zaliczyć tą prognozę do prognoz sprawdzonych  


 

 6. Rozbijanie jedności wewnątrz Nato / UE

 

Szef Stratfor’u twierdzi że Rosja wykorzysta wszystkie środki, by podzielić wewnętrznie kraje zachodu. Ma do tego takie działania jak min:

    • Wpływy polityczne – zapraszanie na ważne wydarzenia historyczne, dzielenie sąsiadów. Ostatnio głośno było o rocznicy zakończenia 2 wojny światowej, na której miał się pojawić prezydent Republiki Czeskiej.

 

    • Wpływy gospodarcze –  ostatnio obserwowane na Węgrzech, gdzie Prezydent Viktor Orban , w zamian za udział Rosji w budowie elektrowni atomowej, zaczął prowadzić politykę prorosyjską.

 

    • Wpływy energetyczne – na zasadzie kija i marchewki . Ceny za energie liczone wg polityki prowadzonej przez dany kraj.  Niestety wobec spadających cen ropy i gazu oraz coraz większej niezależności energetycznej krajów środkowo-europejskich, wpływ polityki energetycznej jest mniejszy niż był w poprzednich latach.

 

            Najciekawsza jest jednak prognoza na 2020 rok, w której Friedman przewiduje rozpad Rosji. Pamiętam 2009 rok, kiedy rozmawiałem z przyjaciółmi i rodziną o tym, że jest taka możliwość. Nikt nie mógł w to uwierzyć. Dzisiaj w obliczu sankcji gospodarczych, spadającego PKB i rosnących wydatków na armię, nikt nie jest w stanie powiedzieć, że jest to scenariusz niemożliwy do zrealizowania. Postanowiłem zamieścić zegar odmierzający czas do realizacji tej prognozy: 


Dzięki tej książce zacząłem wierzyć w to, że analizy gospodarcze, demograficzne oraz historyczne mogą nam pomóc w rozumieniu świata i przewidywaniu w jakim kierunku zmierza. Politycy się zmieniają,  jednak interesy narodowe są niezmienne – świetnym tego przykładem jest polska scena polityczna w latach dziewięćdziesiątych. Niezależnie, kto sprawował władzę czy to partie prawicowe, partie liberalne czy postkomunistyczne SLD, wszystkie rządy miały dwa główne niezmienne cele: wstąpienie do Nato i Unii europejskiej.

Czy Friedman ma rację, czy Polska stanie się regionalną potęgą, czy Rosją się rozpadnie w latach 20?  Co o tym sądzicie? Napiszcie własne przemyślenia w komentarzach, chętnie poznam wasze zdanie.

Alexander M.


 

 

źródła zdjęć: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cc/Modern_T-90_tank_of_the_Russian_Army.jpg http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/be/War_on_Terror_montage1.png

arabska wiosna : fot : diariocrítico de venezuela http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/72/Soldiers_of_the_Chinese_People’s_Liberation_Army_-2011.jpg http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2f/Vladimir_Putin,_Viktor_Orb%C3%A1n(Hungary,_February_2015)_03.jpeg